top of page


YAPAY ZEKA TESPİT ARAÇLARI ÇIKMAZ SOKAK. ÇIKIŞ, ÖĞRENMENİN KANITIDIR.
Luka Muhteşem Önder | Kütüphane Teknisyeni/Yazar Not: Kaynak bağlantıları İngilizce. Okumak isterseniz Google Translate yardımcı olabilir. Bu yazı ilk bakışta öğretmenlerin yapay zeka tespit araçlarıyla ne yapması gerektiğini tartışıyor gibi görünse de, kütüphaneciler için çok tanıdık bir kırılmayı da görünür kılıyor: kanıtı “çıktıdan” değil “süreçten” üretme ihtiyacı. Çünkü tespit araçları çoğu zaman öğrenmeyi ölçmek yerine güveni tartışmaya açıyor. Buna karşılık “öğrenm
10 Haz


AÇIK BİLİM EKOSİSTEMİNDE KÜTÜPHANELERİN YÜKSELEN ROLÜ: EARMA DENEYİMİ ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME
"Günümüzde kütüphaneler, araştırma süreçlerini geleneksel bilgi hizmetlerinin ötesine taşıyarak; planlama aşamasından sonuçların görünür kılınmasına kadar açık bilim ekosisteminin en stratejik paydaşlarından biri haline geliyor." Fadime Taşçı | Özyeğin Üniversitesi Arşiv Hizmetleri Yöneticisi European Association of Research Managers and Administrators (EARMA) – Türkçe adıyla Avrupa Araştırma Yöneticileri ve İdarecileri Derneği – Avrupa'da araştırma yönetimi alanında faaliyet
10 Haz


KÜTÜPHANECİLİK MESLEĞİNDE KÜLTÜREL BELLEK, TOPLUMSAL KATKI VE YÖNETİM DENEYİMİ
-Kırk Dört Yıllık Meslek Yaşamımdan Notlar- "Gezici kütüphane memurluğundan uluslararası kütüphane birliklerinin kurucu başkanlığına uzanan 44 yıllık bir adanmışlık hikâyesi; kültürel bellek, toplumsal katkı ve yönetim tecrübesine dair kalıcı izler..." Ender Bilar | Emekli Trakya Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı GİRİŞ Kütüphanecilik mesleğinde geçen kırk dört yıllık çalışma yaşamım boyunca edindiğim deneyimler, yalnızca bireysel bir kariyer yolculuğunun d
10 Haz


KONFOR ALANINI TERK-İ DİYAR ETMEK
Cem Özel | Sabancı Üniversitesi Bilgi Merkezi "Kalkalım şu rahat koltuklarımızdan; minderler orada otura otura dümdüz oldu. Ayaklarımıza da beynimize de biraz kan gelsin. Çıkalım şu konfor denilen odalarımızdan..." “Konfor alanı” tabirini duyduğumdan beri sürekli üzerinde düşünür, her vesileyle bu alandan çıkmak için elimden geleni yaparım. Sürekli gezdiğim yerleri, sürekli okuduğum kitapları ve sürekli çalıştığım konuları değiştirmeye çalışırım. Bu sene ilk defa bir tur arac
10 Haz


KÜTÜPHANELERDE RASTLANTININ KAYBOLUŞU
"İnsanın hayatını değiştiren kitaplar, çoğu zaman aradığı kitaplar değildir. Dijital algoritmaların bizi bildiğimize hapsettiği bir çağda kütüphaneler; rastlantılara, beklenmedik bağlara ve yeni bir 'ben' ihtimaline açılan en özgür alanlardır." Ezgi Gül Karaman Birçok insan beklenmedik keşifleri sever. Ansızın hayatımıza giren şeyler unutulmaz olur. Raflar arasında dolaşırken parlak bir kapak, ilginç bir çizim ya da daha önce hiç duymadığı bir isim dikkatini çeker. Bazen yaln
10 Haz


PUKÖ
"Üniversitelerin kalbi olan kütüphanelerde, grup çalışma odalarından bireysel alanlara kadar her metrekarenin amacına uygun kullanımı için denetim bir tercih değil, zorunluluktur." Kasım Çelik | İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi | Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı Günümüzde KYS (Kalite Yönetim Sistemleri) üzerine çalışmalarda sık sık karşılaştığımız bir kavramdır PUKÖ. Açılımı; planla, uygula, kontrol et ve önlem al şeklindedir. Her konuda yapılan çalışmaların amac
5 May


KÜTÜPHANELERDE DÖNÜŞÜMÜN ANAHTARI: PROJE YÖNETİMİ
"Kütüphaneler için proje yönetimi artık bir seçenek değil, kurumsal sürekliliğin ve toplumsal dönüşüme uyum sağlamanın mecburi bir aracıdır." Dr. Selçuk Aydın | İstanbul Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı | Kütüphane Diplomasisi ve Projeler Birim Sorumlusu Meslek hayatıma başladığım İBB Kütüphaneler ve Müzeler Müdürlüğü Atatürk Kitaplığı ve zaman zaman görev aldığım bağlı şube kütüphanelerinde toplumun her kesimine dokunan hizmetlerin içinde yer aldım; ç
5 May


ÖĞRENMEYİ KANITLAMA HARİKA. ŞİMDİ ÖĞRETMEN KAPASİTESİNİ KONUŞALIM.
"Yapay zekâ çağında 'öğrenmeyi kanıtlamak' kaçınılmaz bir yol; ancak bu yolu öğretmen ve kütüphanecilerin tükenmişliği üzerine değil, gerçekçi bir kapasite planlaması üzerine inşa etmeliyiz." Luka Muhteşem Önder | Kütüphane Teknisyeni/Yazar Not: Kaynak bağlantıları İngilizce. Okumak isterseniz Google Translate yardımcı olabilir. Kütüphaneciler açısından bakınca bu yazı, her ne kadar doğrudan öğretmen kapasitesini tartışıyor gibi görünse de, aslında eğitim kurumlarında yükse
5 May


OKULLARDA ŞİDDETİN ÖNLENMESİNDE OKUL KÜTÜPHANELERİNİN ROLÜ: Empati, Güven ve Bilgi Okuryazarlığı Temelli Bir Yaklaşım
"Okul kütüphaneleri, sessiz ama etkili bir şekilde öğrencilerin düşünme, hissetme ve davranış biçimlerini dönüştüren; şiddetin karşısında empatiyi ve güveni inşa eden stratejik alanlardır." Filiz Yüksel İleri | Okul Kütüphanecisi Günümüzde okul şiddeti, fiziksel davranışlarla sınırlı kalmayıp akran zorbalığı, dijital şiddet ve sosyal dışlanma gibi çok boyutlu bir yapıya dönüşmüştür. Bu durum, eğitim ortamlarında önleyici ve pedagojik müdahalelerin önemini artırmaktadır. Bu ba
5 May


TERAPÖTİK ALANLAR OLARAK KÜTÜPHANELER
"Kütüphaneler bir tedavi sunmaz; ancak insanın kendine olan yolculuğuna eşlik eden, dış dünyanın hızından kopup nefes alabildiğimiz güvenli eşiklerdir." Gül Ezgi Karaman Raflar, kataloglar, çalışma masaları… Dışarıdan bakıldığında kütüphaneler oldukça düzenli ve işlevsel mekânlardır. Ancak bu tanım, kütüphanelerin görünmeyen bir yönünü çoğu zaman gözden kaçırır. Çünkü bazı insanlar için kütüphaneler sığınılan, durulan ve hatta iyileşilen alanlardır. Bugün modern şehir
5 May


62. KÜTÜPHANE HAFTASI AÇILIŞ KONUŞMASI
30 Mart 2026 | Ali Emiri Efendi Kültür Merkezi, İstanbul Bahar Biçen Aras | Türk Kütüphaneciler Derneği İstanbul Şubesi Başkanı Sayın Valim, Sayın Belediye Şube Müdürüm, Kıymetli Akademisyenler, Değerli Meslektaşlarım ve Geleceğimizin Teminatı Sevgili Gençler, Bu sene “İyileştiren Kütüphaneler” ana teması ve “Geliştiren Kütüphaneler” alt teması ile 62.sini kutladığımız Kütüphane Haftası açılış töreninde; meslektaşlarımız, kitap ve kütüphane dostlarımızla bu anlamlı atmosferde
15 Nis


KÜTÜPHANE: CEHALETİ GİDERİR
"Kütüphane cehalete kesinlikle iyi gelir. Bu ateşi görmeyen zihinler ve milletler cehalet cenderesinde ezilmeye mahkûmdurlar." Yücel Yılmaz | İstanbul Üniversitesi Çok basit. O kadar basit ve sıradan ki. Evet, kütüphane: Cehaleti giderir. Hayat kurtarır. Vatan kurtarır. Millet kurtarır. Bu kadar basit. İmanı bile kurtarır. Dini de kurtarır. Daha ne istersiniz ki? Bu cümlelerin içinde nice tarihler saklı. Nice gelecekler saklı. Bu kısa yazı kütü
15 Nis


DİJİTAL ÇAĞDA BİLGİ REHBERLİĞİ: KÜTÜPHANECİNİN GENİŞLEYEN ROLÜ
Bilgiye erişimin demokratikleştiği günümüzde temel sorun, bilgiye ulaşmak değil; doğru, güvenilir ve bağlamsal olarak uygun bilgiye ulaşabilmektir. Şule Çınar | ENKA Okulları Üretken yapay zekâ sistemleri, kullanıcıya kaynak listesi sunmak yerine doğrudan içerik üretmekte; bu durum bilgiye erişim sürecini kolaylaştırırken aynı zamanda görünmez riskler de barındırmaktadır. Bu bağlamda kütüphaneciler, geleneksel rollerinin ötesine geçerek bilgi ekosisteminde aktif bir denetleyi
15 Nis


“ÖĞRENMEYİ KANITLAMA” ÇAĞI GELDİ VE BU KÖTÜ BİR ŞEY DEĞİL
Luka Muhteşem Önder | Kütüphane Teknisyeni/Yazar Not: Kaynak bağlantıları İngilizce. Okumak isterseniz Google Translate yardımcı olabilir. Bu yazı her ne kadar öğretmen merkezli bir “değerlendirme” tartışması gibi görünse de, ben burada kütüphaneciler için yeni ve çok gerçek bir iş alanı görüyorum. Çünkü “kanıtlanabilir öğrenme” dediğimiz şeyin omurgası; kaynak taraması, doğrulama, alıntı, sürüm takibi, notlandırma ve süreç belgeleme gibi ara adımlara dayanıyor. Ve bu ara
15 Nis


ÜNİVERSİTE KÜTÜPHANELERİNDEKİ "BOZUK SATIH" TEHLİKESİ
Eyüp Ulugöl | Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Kütüphanesi | Teknik Hizmetler Şube Müdür V. | TKD Bilecik İl Temsilcisi Yoldaki Tabelayı Görebiliyor Musunuz? Tali yolları arşınlayan her sürücünün aşina olduğu, sarı zemin üzerine siyah harflerle işlenmiş o meşhur uyarı levhası: “Bozuk Satıh” . Bu tabela, sadece sürüş konforunuzun sarsılacağını değil, aracın mekanik bütünlüğünü tehdit eden yapısal kusurların başladığını haber verir. Bugün modern akademik ekosistemin can damarı
15 Nis


RAFLARDAN ALGORİTMALARA: YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA ÇOCUK KÜTÜPHANELERİNİN DÖNÜŞÜMÜ
Şule Çınar ENKA Okulları GİRİŞ Dijital teknolojilerin hızla geliştiği 21. yüzyılda çocukluk köklü bir dönüşüm geçirmektedir. Ekran temelli içerikler, algoritma destekli öneri sistemleri ve yapay zekâ uygulamaları, çocukların bilgiye erişim ve metinle etkileşim biçimlerini yeniden şekillendirmektedir. Bu dönüşüm yalnızca gündelik yaşam pratiklerini değil; öğrenme ortamlarını, okuma alışkanlıklarını ve okuma kültürünün in
3 Mar


YAPAY ZEKÂ, KÜTÜPHANELER VE ÇOCUKLAR
Gül Ezgi Karaman Türkiye, hafızası güçlü bir ülke. Bu hafıza sadece taşlarda, camilerde, kalelerde değil; kitap raflarında, okul sıralarında, kütüphane masalarında yaşıyor. Yazma eserler, eski ders kitapları, masallar, halk hikâyeleri, çocuk romanları… Kültürel miras dediğimiz şey çoğu zaman sessizce bir kitabın sayfalarında saklı duruyor. Bugün ise bu hafıza yeni bir döneme giriyor: dijital dönüşüm çağı. Ve bu çağın en çok konuşulan kavramlarından biri ise yapay zekâ. Açıkça
3 Mar


REFERANS KÜTÜPHANECİSİ YOL MU GÖSTERİR? YOLU YENİDEN Mİ ÇİZER?
Selim Başaran Eyüpsultan Belediyesi Kütüphaneleri Ülkemizde ‘’Kütüphaneci’’ denilince kütüphane kullanıcısının ve hatta kütüphaneye yolu düşen herkesin zihninde canlanan kütüphaneci profili, çoğu yerde ‘’Kütüphane Personeli’’ diye tabir edilen kütüphanecilerin görev ve sorumlulukları, dışarıdan bir göz ile bakıldığında ‘’Kitapları rafa dizen ve kitap isteyen kullanıcılara kitabı bulup getiren kişi’’ olarak halk ar
2 Şub


KÜÇÜK PRENS, YEREL DİLLER VE KÜLTÜREL ARŞİVLER
Fotoğraf: Anadolu Ajansı Küçük Prens, yayımlandığı günden bu yana dünya çocuklarının ve yetişkinlerinin hayatında özel bir yer edinen, zamansız, kült bir eserdir. Evrensel temaları ve özgün anlatımı sebebiyle pek çok dile çevrilmiş, bugün 659 farklı dil ve lehçede okurla buluşmuştur. (Bu sayının içerisinde yapay dillerden üretilen kitaplar yoktur.) Bu çeşitlilik, eserin yalnızca bir edebiyat metni değil; aynı zamanda kültürel belleği taşıyan güçlü bir araç olduğunu da gös
2 Şub


ARAŞTIRMA KÜTÜPHANECİSİNİN DEĞİŞEN ROLÜ
Luka Muhteşem Önder Kütüphane Teknisyeni/Yazar Giriş: Kütüphanecilik Sessizce Değişirken Dijital çağda araştırma kütüphanecisinin rolü köklü bir dönüşüm geçirdi. Bir zamanlar temel olarak kitapları kataloglayan ve kullanıcıları fiziksel kaynaklara yönlendiren kütüphaneciler, bugün bilginin sonsuz ve karmaşık evreninde yol gösteren stratejik rehberler haline geldi. Online veri tabanları, dijital arşivler ve açık erişimli akademik dergiler
2 Şub

bottom of page
