ULUSLARARASI BİR KÜTÜPHANECİLİK EKOLÜ VE İLHAMA DÖNÜŞEN BİR LİDER: JANE ANN LINDLEY
Türk ve dünya kütüphaneciliğine yön veren, vizyoner yaklaşımı, sarsılmaz disiplini, birleştirici liderliği ve insan odaklı yönetimiyle dokunduğu her hayatı dönüştüren Jane Ann Lindley (1942–2021), meslek tarihimizde derin izler bırakmış müstesna bir şahsiyettir.
2 Ekim 1942 tarihinde Logansport, Indiana’da dünyaya gelen Lindley, çocukluğundan itibaren disiplinli ve çalışkan kimliğiyle öne çıkmıştır. Butler Üniversitesi’nde Rusça ve Siyaset Bilimi alanında lisans eğitimini tamamladıktan (1963) sonra, Maryland Üniversitesi College Park’ta Kütüphane Bilimi alanında yüksek lisans (MLS) derecesini almıştır (1973).
Uluslararası Başarılar ve Küresel Vizyon
Kariyerine Amerikan Kongre Kütüphanesi Kongre Araştırma Hizmetleri’nde (Library of Congress - Congressional Research Services) başlayan Jane Ann Lindley, Asya Vakfı (The Asia Foundation) ve USAID gibi uluslararası kuruluşlar bünyesinde Tayland, Avustralya, Kanada, Endonezya, Pakistan ve Moğolistan dâhil olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinde stratejik görevler üstlenmiştir.
1990’ların başında gelişmekte olan ülkelerde parlamento kütüphanelerinin geliştirilmesi ve otomasyonunda öncü bir rol oynamıştır:
APLAP'ın Kuruluşu (1990): Seul’de önderlik ettiği çalışmalarla Asya ve Pasifik Parlamento Kütüphanecileri Derneği’nin (APLAP) kurulmasını sağlamıştır. Günümüzde IFLA üyesi olan ve Türkiye dâhil 40’a yakın üye ülkesi bulunan APLAP, bölgedeki parlamento kütüphaneleri arasında bilgi ve uzmanlık paylaşımının temel organı haline gelmiştir.
Pakistan Yılları ve Bölgesel Etki: Pakistan’da hem Ulusal Meclis ve Senato hem de eyalet meclislerinin kütüphane hizmetlerini modernleştirmiş; milletvekilleri için özel araştırma birimlerinin kurulmasına rehberlik etmiştir. Ayrıca Pakistan Kütüphane Derneği (PLA) bünyesinde yürütülen kütüphane otomasyonu eğitim merkezleri projelerine ilham ve destek vermiştir.
Küresel İş Birlikleri: Asya ve Güney Pasifik’teki 30 ülkenin üniversite kütüphanelerine bilgisayar sistemlerinin kurulması aşamasında Toshiba, Sony, Honda ve Toyota gibi teknoloji devleriyle uluslararası ölçekli iş birlikleri yürütmüştür.
Türk Kütüphaneciliğindeki İzleri ve Koç Üniversitesi Yılları
Jane Ann Lindley, Eylül 1995 – 2003 yılları arasında Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi Direktörü olarak görev yapmıştır. Türkiye’de bulunduğu sekiz yıllık süre, Türk kütüphaneciliği ve akademik kütüphaneler açısından bir dönüm noktası niteliğindedir:
ANKOS’un Doğuşu ve TRNSL: Anadolu Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumu’nun (ANKOS) kurucu ekibinde yer almış; yayıncılarla ulusal düzeyde yapılan anlaşmaların hukuki zeminini oluşturan Ulusal Türk Site Lisans Anlaşması’nın (TRNSL) hazırlanmasına öncülük etmiştir. ANKOS’un uluslararası kuruluşlar (SELL, ICOLC, SPARC) ile entegrasyonunu sağlamıştır.
Uluslararası İş Birlikleri ve ILIPG: İstanbul’daki yabancı kültür merkezleri kütüphaneleri (Goethe-Institut, British Council, Cervantes, Institut Français) ve İstanbul Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü ile dayanışmayı güçlendirmek adına Yaratıcı Kütüphane Girişimleri Grubu’nu (ILIPG) kurmuştur.
İnsana Yatırım ve Liderlik Ekolü: Birlikte çalıştığı personelin mesleki gelişimini her şeyin üzerinde tutmuş; Duke Üniversitesi ile yürütülen personel değişim programı, burslar, yurt dışı stajları ve rotasyon uygulamalarıyla Türk kütüphanecilerin uluslararası düzeyde yetişmelerini sağlamıştır. Görevini devrederken yerini Türk meslektaşlarının alması ilkesini savunarak arkasında güçlü bir yönetim geleneği bırakmıştır.
Koç Üniversitesi’ndeki görevinden sonra 2003–2006 yılları arasında Katar Weill Cornell Tıp Koleji’nde dijital tıp kütüphanesinin kuruluşunu gerçekleştiren Lindley, emekliliğinin ardından yaşamını ABD Florida’da sürdürmüş ve 17 Nisan 2021 tarihinde aramızdan ayrılmıştır.
Jane Ann Lindley; neşeli kişiliği, adalet duygusu, etik ilkelerden taviz vermeyen duruşu ve kütüphanecilik mesleğine kattığı evrensel değerlerle her zaman saygı, minnet ve rahmetle anılacaktır.
KAYNAKÇA
Bayır, D. (2021). Jane Ann Lindley: Vefa borcu hiçbir zaman ödenmez.... Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 490–492. https://doi.org/10.24146/tk.985871
Berger, K. W. (2021). Kütüphaneci değişim programı ve Jane Ann Lindley (Çev. D. Bayır). Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 534–535. https://doi.org/10.24146/tk.985987
Cass County Online. (2021, 20 Nisan). Jane Ann Lindley (Obituary). https://www.casscountyonline.com/2021/04/jane-ann-lindley/
Ergün, C. (2021a). Jane Ann Lindley'in kısa biyografisi. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 480–482. https://doi.org/10.24146/tk.985863
Ergün, C. (2021b). Bazı kişiler asla ölmez!. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 507–510. https://doi.org/10.24146/tk.985940
Gundrum Funeral Home. (2021). Obituary for Jane Ann Lindley. https://www.gundrumcares.com/obituaries/Jane-Lindley?obId=46999277
Güneş, G. (2021). Türk kütüphaneciliğinde Jane Ann Lindley. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 511–513. https://doi.org/10.24146/tk.985945
Gürdal, G. (2021). Sihirli dokunuş. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 522–524. https://doi.org/10.24146/tk.985955
Holt, İ. (2021). Mesleğe Jane Ann Lindley ile başlamak. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 516–517. https://doi.org/10.24146/tk.985951
Jakubs, D. (2021). Anımsadığım Jane Lindley (Çev. D. Bayır). Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 530–533. https://doi.org/10.24146/tk.985983
Jaswal, B. A. (2021). Jane Ann Lindley: Pakistan'daki Yılları / Jane Ann Lindley: Her Years in Pakistan. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 536–541. https://doi.org/10.24146/tk.985993
Karasözen, B. (2021). Jane Ann Lindley'in ANKOS'a katkıları. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 495–496. https://doi.org/10.24146/tk.985875
Kaygusuz, A. (2021). Belleğimdeki Jane Ann Lindley. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 497–498. https://doi.org/10.24146/tk.985879
Kontowicz, P. (2021). ANKOS ve Jane Ann Lindley (Çev. D. Bayır). Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 525–526. https://doi.org/10.24146/tk.985975
McDermott, N. (2021). Janie'ye methiye (Çev. D. Bayır). Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 483–489. https://doi.org/10.24146/tk.985868
Önder, M. (2021). Sevgili direktörüm Jane Ann Lindley. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 520–521. https://doi.org/10.24146/tk.985954
Paçalı, D. (2021). Duayen kütüphaneci Jane Ann Lindley'in ardından. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 518–519. https://doi.org/10.24146/tk.985953
Soğuksu, D. (2021). Sevgili Jane'e. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 514–515. https://doi.org/10.24146/tk.985947
Tonta, M. (2021). Jane Ann Lindley'in ardından. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 502–504. https://doi.org/10.24146/tk.985886
Türk Kütüphaneciler Derneği (TKD). (2021). Türk Kütüphaneciliği Dergisi - Jane Ann Lindley Özel Bölümü, 35(3), 480–541. https://tk.org.tr/index.php/TK/article/view/3182/3048
Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi. (2021, 21 Nisan). Jane Ann Lindley Anısına [Instagram Gönderisi]. Instagram. https://www.instagram.com/p/CNzshYyDooN/
Voogt, G. K. (2021). Jane Ann Lindley anısına. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 499–501. https://doi.org/10.24146/tk.985883
Wester, U. (2021). Jane Ann Lindley: Etkileyici ve unutulmaz kütüphaneci, kişilik, kadın ve insan (Çev. D. Bayır). Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 527–529. https://doi.org/10.24146/tk.985979
Yontar, A. (2021). Jane Ann Lindley: Profesyonel bir ruh ve rol model. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 493–494. https://doi.org/10.24146/tk.985873
